Pomóż zidentyfikować ofiary zbrodni z lutego 1945 roku
Jeżeli jesteś krewnym mieszkańców Puźnik zamordowanych przez UPA w lutym 1945 roku, możesz pomóc w identyfikacji ofiar poprzez przekazanie materiału porównawczego DNA. Badania prowadzone przez Polską Bazę Genetyczną Ofiar Totalitaryzmów (PBGOT) przy Pomorskim Uniwersytecie Medycznym w Szczecinie (PUM) już przynoszą efekty. Dzięki materiałowi DNA przekazanemu przez rodziny udało się zidentyfikować pierwsze ofiary spośród 43 osób ekshumowanych w Puźnikach w 2025 roku. Potwierdza to, że przekazywanie materiału porównawczego ma realny wpływ na powodzenie procesu identyfikacji.
Równocześnie trwają poszukiwania drugiej mogiły, w którym mogą spoczywać szczątki pozostałych ofiar. Każda kolejna próbka DNA zwiększa szanse na identyfikację zarówno osób już ekshumowanych, jak i tych, które zostaną odnalezione podczas przyszłych prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych.
Kto może przekazać materiał DNA?
Materiał porównawczy mogą przekazać krewni ofiar, w szczególności:
- dzieci,
- wnuki i prawnuki,
- rodzeństwo oraz ich potomkowie,
- dalsi krewni, jeżeli brak bliższej rodziny.
Nie trzeba mieć pewności, że przodek znajduje się wśród zidentyfikowanych lub odnalezionych ofiar. Każda próbka pozostaje w bazie i może zostać wykorzystana zarówno w obecnych, jak i przyszłych badaniach identyfikacyjnych. W wielu przypadkach pomocny może być również materiał DNA przekazany przez dalszych krewnych. O tym, kto będzie najbardziej odpowiednią osobą do badań, decydują specjaliści PBGOT.
Jak wygląda pobranie materiału?
Pobranie materiału DNA jest całkowicie bezbolesne, nieinwazyjne i można je wykonać samodzielnie w domu. Polega na pobraniu wymazu z wewnętrznej strony policzka przy użyciu sterylnych wymazówek znajdujących się w zestawie przygotowanym przez Pomorski Uniwersytet Medyczny. Zestaw do pobrania zawiera:
- trzy jałowe wymazówki,
- jedną parę jednorazowych rękawiczek,
- kopertę papierową,
- ankietę wraz z oświadczeniem.
Przed pobraniem materiału należy wypełnić ankietę oraz oświadczenie dołączone do zestawu. W ankiecie warto możliwie dokładnie określić stopień pokrewieństwa oraz przekazać wszelkie informacje dotyczące losów osoby zaginionej lub zamordowanej, miejsca jej zamieszkania czy okoliczności śmierci. Informacje te mogą być pomocne podczas identyfikacji antropologicznej i historycznej.
Następnie należy założyć rękawiczki, opisać probówki swoim imieniem i nazwiskiem oraz pobrać wymazy z wewnętrznej strony policzków zgodnie z dołączoną instrukcją. Po pobraniu materiał umieszcza się w opisanych probówkach, a następnie wraz z wypełnionymi dokumentami odsyła do Zakładu Genetyki Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie (patrz dalej). Cała procedura jest prosta i zajmuje zaledwie kilka minut.
Przekazany materiał jest przechowywany w PBGOT i wykorzystywany wyłącznie do identyfikacji ofiar zbrodni. Pozostaje on w bazie również na potrzeby przyszłych badań, dzięki czemu może zostać wykorzystany podczas identyfikacji kolejnych odnalezionych ofiar oraz wraz z rozwojem metod genetycznych.
Jak zgłosić chęć oddania materiału DNA?
Jeżeli jesteś krewnym ofiar lub przypuszczasz, że Twoja rodzina była związana z Puźnikami, prosimy o kontakt bezpośrednio z Polską Bazą Genetyczną Ofiar Totalitaryzmów.
Kontakt:
tel: +48 91 466 15 59
e-mail: pbgotpum@pum.edu.pl
Możesz też skontaktować się ze Stowarzyszeniem Nowosiółczan i Puźniczan. Wówczas pomożemy ustalić, czy Twoje pokrewieństwo może mieć znaczenie dla badań i wyjaśnić całą procedurę.
Kontakt:
e-mail: biuro@puzniki.pl
Gdzie wysłać próbkę?
(Dotyczy osób, które samodzielnie dokonują pobrania materiału DNA)
Pobrany materiał DNA należy przesłać na adres:
Zakład Genetyki Sądowej
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
Al. Powstańców Wielkopolskich
72 70-111 Szczecin
e-mail: gensad@pum.edu.pl
Próbkę należy odesłać wyłącznie po jej prawidłowym zabezpieczeniu oraz wraz z wypełnioną ankietą i oświadczeniem.
Nie jesteś pewien, czy Twoi krewni byli ofiarami?
Nie musi to być przeszkodą. Dysponujemy materiałami archiwalnymi, listami mieszkańców oraz opracowaniami genealogicznymi, które często pozwalają ustalić związki rodzinne z ofiarami. Jeżeli Twoi przodkowie pochodzili z Puźnik lub z innej miejscowości, ale w czasie ataku mogli znajdować się w Puźnikach, zachęcamy do kontaktu. Wspólnie sprawdzimy, czy przekazanie materiału DNA może pomóc w identyfikacji.
Dlaczego każda próbka DNA ma znaczenie?
Proces identyfikacji ofiar będzie trwał jeszcze przez wiele lat. Rozwój metod genetycznych oraz planowane dalsze prace poszukiwawcze sprawiają, że każda nowa próbka DNA może odegrać kluczową rolę zarówno dziś, jak i w przyszłości.
Każda przekazana próbka zwiększa szanse na identyfikację kolejnych ofiar i daje rodzinom możliwość poznania losów swoich najbliższych.
Zachęcamy również do pobrania i udostępniania poniższych ulotek. Dzięki temu informacja o możliwości przekazania materiału DNA może dotrzeć do kolejnych rodzin ofiar: